thạch xương bồ

Một cây thạch xương bồ mọc xanh tốt bên bờ ao.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thực vật: "thạch xương bồ" là tên gọi của một loại cây thân thảo, thường mọc ở vùng đất ẩm, có thân rễ thơm, được dùng trong y học cổ truyền.
   • Vị thuốc: "thạch xương bồ" cũng chỉ phần thân rễ của cây này, được phơi khô và sử dụng làm thuốc để an thần, khai khiếu, tiêu đờm.

Ví dụ sử dụng

• Thực vật:

  • Cây thạch xương bồ thường mọc ở ven suối, nơi đất ẩm. (Cây này ưa môi trường ẩm ướt.)
  • Thạch xương bồ có hoa màu vàng nhạt, mọc thành cụm. (Đặc điểm nhận dạng của cây.)

• Vị thuốc:

  • Trong đông y, thạch xương bồ được dùng để chữa mất ngủ và suy nhược thần kinh. (Công dụng chữa bệnh.)
  • Sắc thạch xương bồ với nước uống giúp tỉnh táo, khai thông tâm trí. (Cách dùng phổ biến.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thạch xương bồ tán bột": dạng bột của thạch xương bồ, dùng để pha chế thuốc.

  • Thạch xương bồ tán bột thường được trộn với mật ong để làm hoàn dược. (Cách bào chế.)

• "thạch xương bồ ngâm rượu": phương pháp ngâm thạch xương bồ với rượu để tăng hiệu quả trị liệu.

  • Rượu thạch xương bồ có tác dụng kích thích tiêu hóa và an thần. (Công dụng của rượu thuốc.)

Biến thể và từ gần giống

• Xương bồ (danh từ): tên gọi chung của các loại cây cùng họ, nhưng không có tiền tố "thạch".

  • Xương bồ cũng có mùi thơm, nhưng thường mọc hoang nhiều hơn. (Phân biệt với thạch xương bồ.)

• Thạch (danh từ): đá, nhưng trong "thạch xương bồ" mang nghĩa chỉ tính chất cứng, dai của thân rễ.

  • Chữ "thạch" ở đây ám chỉ phần thân rễ cứng như đá của cây. (Giải thích từ nguyên.)

Từ đồng nghĩa

• Xương bồ thạch: cách gọi khác, nhưng ít phổ biến hơn.
• Thủy xương bồ: tên gọi khác của một loại xương bồ mọc ở nước, đôi khi bị nhầm lẫn với thạch xương bồ.

Thành ngữ liên quan

• Thạch xương bồ khai khiếu: thành ngữ chỉ việc dùng thạch xương bồ để mở mang trí tuệ, làm tỉnh táo.
  • Ông thầy thuốc cho uống thạch xương bồ khai khiếu để bệnh nhân hồi tỉnh. (Minh họa cách dùng trong y học.)